«Παρ’ το αλλιώς… θα βρεις!» – «Η Σωτηρία Μπέλλου στα χρόνια του γραμμοφώνου…»

Παρασκευή 27 Αυγούστου, 9 με 10 το βράδυ, στο Δεύτερο πρόγραμμα 103.7.
27 Αυγούστου του 1997 έφυγε από τη ζωή στα 76 της χρόνια η Σωτηρία Μπέλλου. 24 χρόνια πριν. Στην εκπομπή αυτή, θέλουμε απλά να ακούσουμε τον ήχο των παλιών της ηχογραφήσεων σε τραγούδια πολυτραγουδισμένα κυρίως σε νεότερες εκτελέσεις. Πάντα με τη διάθεση του «Παρ’ το αλλιώς… θα βρεις!».
Η Σωτηρία Μπέλλου των 78 στροφών, η Σωτηρία Μπέλλου μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του ’50, με αφετηρία το 1947. Από τα 150 περίπου τραγούδια που ηχογράφησε η Μπέλλου σε δίσκους 78 στροφών στο διάστημα 1947 – 1960 έχουν περάσει σε δίσκους, βινυλίου και ψηφιακούς, περίπου τα μισά. Ο κανόνας των επανεκδόσεων όπως είχε διαμορφωθεί στα χρόνια της δισκογραφίας, ήθελε να ανακυκλώνονται κάθε φορά στις λογής ανατυπώσεις τα ίδια πολύ γνωστά τραγούδια. Και στη συνέχεια όμως, ο νόμος της εξέλιξης ή οι επιλογές των μέσων, θέλουν να ακούμε κι αυτά ακόμη τα τραγούδια κυρίως από νεότερες εκτελέσεις.
Θα μπορούσαμε να χωρίσουμε τόσο την καριέρα της Μπέλλου στις 78 στροφές, όσο και τα τραγούδια που διαλέξαμε για τη σημερινή εκπομπή, σε τρεις ενότητες: Έχουμε αρχικά κάποια τραγούδια από την αφετηρία της τραγουδίστριας, γύρω στα 1947 – 48. Η έκφρασή της, κουβαλάει ήδη το βάρος των εμπειριών της, παρ’ ότι είναι μόλις 26 χρονών. Σε μια εποχή που στις λαϊκές ηχογραφήσεις κυριαρχούν οι διφωνίες, οι τριφωνίες – και βάλε – η Μπέλλου «προκαλεί» τα «σόλο», ίσως περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη φωνή της εποχής και μάλιστα γυναικεία.
Λίγες φωνές «διασώζονται» στα γυρίσματά της και μπορούν να θαμπώσουν την απόλυτη κυριαρχία της. Καθώς οι φωνητικές δυνατότητες της Μπέλλου είναι μεγάλες και οι γυναίκες τραγουδίστριες ακόμα δεν έχουν κάνει τόσο αισθητή την παρουσία τους στο λαϊκό πάλκο, μονοπωλεί πολύ σύντομα το ενδιαφέρον των λαϊκών δημιουργών. Τσιτσάνης, Παπαιωάννου, Μητσάκης, Χιώτης.
Έχουμε λοιπόν στη συνέχεια, κομμάτια από την περίοδο της πρώτης ακμής της, από τα χρόνια που ηχογραφεί τα τραγούδια και τους συνθέτες έναν μετά τον άλλον, κάνοντας επιτυχίες που σημαδεύουν την εποχή εκείνη. Για να φτάσουμε μετά στο τελευταίο κομμάτι της διαδρομής της Σωτηρίας Μπέλλου στα χρόνια του γραμμοφώνου, εκείνο που εμπεριέχει το στίγμα της διάστασής της με την «λαϊκή πιάτσα» της εποχής. Κι εκείνο που – πιθανόν παράλληλα με τον ιδιότυπο χαρακτήρα της – την οδηγεί κάποια στιγμή, για κάποια χρόνια, στο περιθώριο. Εκεί που μεταξύ ’47 και ’52 έχει ηχογραφήσει περισσότερα από 120 τραγούδια (δηλ. 25 με 30 το χρόνο, αν υπολογίσει κανείς ότι μπήκε στη δισκογραφία το Δεκέμβρη του ’47), μέσα στη διετία ’53 – ’54 θα ηχογραφήσει συνολικά 22. Και αμέσως μετά, αφού για τρία χρόνια δεν θα ηχογραφήσει ούτε ένα τραγούδι, θα επανέλθει με μονοψήφιο αριθμό ηχογραφήσεων μεταξύ ’58 και ’60, για να σωπάσει δισκογραφικά για μια ακόμα πενταετία. Την ώρα που η νεοελληνική κοινωνία της εποχής θέλει να ξεχάσει τις πληγές – ή έστω να κλάψει, πλην όμως διακριτικά κι αμυντικά, γι’ αυτές – , η κοφτή έκφραση της Μπέλλου αλλά και τα σκληρά τραγούδια του Μπάμπη Μπακάλη και του Τάκη Λαβίδα που λέει τότε, θαρρείς και χτυπούν γροθιά στο μαχαίρι: «Στα μαύρα ξένα που γυρνώ / σαν τον εξόριστο περνώ» «και του τοίχου το ρολόι / αρχινά το μοιρολόι».