Ακούστε την «Ωδική Βοήθεια» με τον Γιώργο Μαρκάκη (Μεταδόθηκε 12/10/2019)

Bazaar Jazzmen from Denmark και η ελληνική δισκογραφική Virgin.

Ο Peter Bastian ‘έφυγε’ από την ζωή πριν λίγα χρόνια αλλά υπάρχουν οι δίσκοι και το ρεπερτόριο των Δανών Bazaar για να μας θυμίζουν από τις μεγαλύτερες προσωπικότητες της μουσικής που έχουμε γνωρίσει ή μπορεί να γνωρίσετε.
Στα μέσα της δεκαετίας του ’70 δεν υπήρχε ο όρος world ή ethnic για να ‘πακετάρουμε’ συνοπτικά τέτοιες καλλιτεχνικές προσωπικότητες όπως ήταν άλλωστε και οι συνοδοιπόροι του jazzmen που έπαιξαν κατα καιρούς στα θρυλικά συγκρότηματα των Bazaar ή Istanbul Express κλπ.

Το συγκρότημα αυτό το παρουσίασα για πρώτη φορά στα ελληνικά ερτζιανά σε ένα εορταστικό μεσημβρινό πρόγραμμα του Β’ Προγράμματος το 1982 . Θυμάμαι μάλιστα πως ‘έφαγα’ μάλιστα και ‘κατσάδα’ από το τηλεφωνικό κέντρο της ΕΡΤ μια και έπρεπε να τους ειδοποιείς ώστε να είναι προετοιμασμένοι όπως μου είχαν πει τότε , σε περίπτωση που έδινε κάποιος το νούμερο του σταθμού στους ακροατές για επικοινωνία. Η διαβεβαίωση μου ότι ποτέ δεν δημοσιοποιήσαμε το νούμερο κατα την ωρα της εκπομπής δεν τους έπεισε ποτέ, μια και οι συνάδελφοι δεν πίστευαν τότε ότι αυθόρμητα τόσοι ακροατές μπορούσαν να ψάξουν και να βρουν το τηλέφωνο της ΕΡΤ, σε βαθμό που μάλιστα μπλόκαρε το τηλεφωνικό κέντρο !

¨Οταν κατανόησα τον αυθόρμητο ενθουσιασμό του ραδιοφωνικού κοινού απευθύνθηκα σον μοναδικό έλληνα διευθυντή δισκογραφικής εταιρείας που θα μπορούσε να κυκλοφορήσει αυτόν το δίσκο στην χώρα μας εκείνη την εποχή.

Ένας δίσκος τελικά των Bazaar τους κυκλοφόρησε στην ελληνική αγορά σε μια συλλογή που επιμελήθηκα προσωπικά το 1983- 1984 (Virgin Records ) παρέα με την άλλη τρομερή μπαντα των Istanbul Express του Mehmet Ozan όπου έπαιξαν κάποτε και οι εξαίρετοι Alex Riel d. + Kasper Vinding b. – τυπώθηκαν 2000 κομμάτια (τότε φυσικά μόνο βινύλιο υπήρχε) και εξαφανίσθηκαν σε λίγο μόνο καιρό. Θεωρώ πως είναι καλό να ειπωθεί (γραφτεί) εδώ απο μένα -σχεδόν 40 χρόνια αργότερα για το εξ-ιστορικό μέρος της μικρής αυτής ιστορίας που δείχνει μερικά πράγματα.

Βλέποντας σήμερα το θέμα μπορεί να φαίνεται φυσιολογικό ότι ενα τέτοιο compilation κυκλοφόρησε στην δισκογραφική Virgin το 1983 ή 1984 αλλά επιτρέψτε μου υπογραμμίσω ότι δεν ήταν καθόλου εύκολο και αυτονόητο για τα δισκογραφικά πράγματα όχι μόνο της Ελλάδος εκείνη την περίοδο αλλά και όλης της Ευρώπης. Στη Δανία θυμάμαι πως στις δύο δισκογραφικές εταιρείες που είχαν τα δικαιώματα των συγκροτημάτων, όταν έμαθαν την επιτυχία που είχε ο δίσκος στην Ελλάδα “έπαθαν” μια και οι πωλήσεις ήταν σαφέστατα μεγαλύτερες και απο αυτής της χώρας τους και μάλιστα με δυο γκρουπ που ποτέ δεν εμφανίσθηκαν στην Ελλάδα !
η εξήγηση κάτω από το ‘εννοείται Virgin” έχει όμως όνομα και επώνυμο: Γιάννης Πετρίδης *.

Άσχετα αν κάποιος είχε ή έφερνε κάποια φαεινή ιδέα στην νέα τότε εναλλακτική δισκογραφική εταιρεία για την έκδοση κάποιου δίσκου θα έπρεπε να πείσει πρώτα τον διευθυντή που ήταν ο Γιάννης Πετρίδης. Αν λοιπόν κάποιος διαβάσει συνοπτικά τι εκδόθηκε όχι μόνο εκείνη την πρώτη κρίσιμη περίοδο της εταιρείας αλλά και αργότερα θα διαπιστώσει πως, όπως μια εκδοτική εταιρεία διαμορφώνει τον σύγχρονο πολιτισμό μας με τα βιβλία που κυκλοφορεί έτσι και μια δισκογραφική εταιρεία με εμπνευσμένο αρχηγό έκανε ακριβώς το ίδιο πράγμα με τον ήχο. Σέρβιρε τα ακούσματα που έπλασαν γενιές και γενιές. Το να ισχυριστεί κάποιος ότι διαθέτει και σέβεται τις πολυ-πολιτισμικές αξίες σήμερα και απεχθάνεται τον ρατσισμό δεν είναι κάτι που το αποκτά με επιφώτηση του όποιου θρησκευτικού αγίου πνεύματος και θρησκείας πιστεύει Είναι διδαχή, είναι βίωμα , είναι εκπαίδευση, με δάσκαλους που διαθέτουν ανοιχτό ορίζοντα και δεν βλέπουν την όποια πραγματικότητα απο περισκόπιο πολιτικών υποβρυχίων που έχουν αποκλειστεί σε λίμνες που έχουν στραγγίξει , ούτε απο κρύσταλλα που μεταβάλλουν την αλήθεια θωρούμενη μέσα από κρύσταλλα ιστορικού καλειδοσκοπίου.

Ναι, μια δισκογραφική εταιρεία όπως ένας εκδοτικός οίκος κάνει με τα βιβλία, έβγαζε δισκάκια για να χορεύουμε και να ψυχαγωγούμαστε φυσικά, αλλά τα κριτήρια επιλογής των ανθρώπων της που επέλεγαν κάποια άλμπουμ και απέρριπταν κάποια για να κυκλοφορήσουν άλλα, ταυτόχρονα πληρούσαν και τηρούσαν το αλφάδι χαρακτήρα της προσωπικότητας και του γούστου των ίδιων που διοικούσαν την εταιρεία. Να είναι άραγε τυχαίο το ότι ένας ωραίος παλαβός σαν τον Πατσιφά δημιούργησε την ωραιότερη άνοιξη της ελληνικής μουσικής;

Οι επιλογές των εκδόσεων βιβλίων ενός εκδοτικού οίκου της είναι εξ ίσου σοβαρές πολύτιμες για την κοινωνική πλάση της νεολαίας όσο αυτές οι αντίστοιχες των δισκογραφικών εταιρειών. Ναι οι τελευταίες διαμορφώνουν πάντα στιλ ακούσματος στην νεολαία αλλά ταυτόχρονα πλάθουν και χαρακτήρες ανθρώπων που μπορεί να μην είναι τόσο ορατός και φανερός όσο αυτός των βιβλίων αλλά είναι εξαιρετικά πολύτιμος και επιδραστικός.

Κατά ένα σχηματικά απεικονιστικό τρόπο αυτής της σκέψης θα μπορούσαμε να καταλάβουμε τι χαρακτήρα εξελίσουν τα παιδιά που διάβασαν και κατανόησαν σε βάθος τους, τα βιβλία όλων των κλασσικών όλων των ιστορικών περιόδων σε αντίθεση με τα παιδιά, που η βιβλιοθήκη του πατέρα της περιείχε μόνο το ‘mein kampf’ . Μήπως οι αξίες και η διαμόρφωση χαρακτήρων μέσω των στίχων των ποπ και λαικών τραγουδιών των τελευταίων 5-6 δεκαετιών , κατανοοούμε πως φτάνει να είναι συνολικά σήμερα πιο επιδραστική από τις προτάσεις της ίδιας της Καινής Διαθήκης και του Ορθόδοξου Ευαγγελίου μιας εκλησσίας που υπάρχει μεν αλλά απομονώθηκε και κατευθύνθηκε στη γωνία της ; Φυσικά αυτό δεν σημαίνει τίποτα για τις αξίες του Ευαγγελίου και όποιου άλλου θρησκευτικού βιβλίου, που παραμένουν ενεργά στην γωνία να αποκαλυφθούν. Αλλά εν τω μεταξύ μια ‘ξένη’ εκλησσία που ξέρει να πλησιάζει την νεολαία στην οδό Φιλελλήνων γεμίζει σχεδόν καθημερινά με ωραίες επιλεγμένες μελωδίες ενω οι δικές μας που συνεχίζονται να χτίζονται αδειάζουν τελείως, μέρα με την μέρα. Η επικοινωνία με την εκάστοτε νεολαί είναι δύσκολη υπόθεση.

Ο δίσκος αυτός που σήμερα θυμήθηκα, στην ουσία είναι ένα πάντρεμα τζαζ και δημοτικής μουσικής των βαλκανίων από Δανους μουσικούς. Αυτός λοιπόν ο δίσκος κυκλοφόρησε από μια μικρή εταιρεία στην Ελλάδα που κατακλύζονταν μέσα σε ένα πανδαιμόνιο ήχων του Post Punk του New Wave και τόσων άλλων μουσικών ρευμάτων στις αρχές της δεκαετίας του ’80. Μια εταιρεία που πλάστηκε εναλλακτικά κατά όνομα εικόνα και ομοίωμα από την εναλλακτική μητέρα Virgin Records της Αγγλίας αλλά που μπορούσε και διέκρινε μερικές φορές σε ότι αφορά το ρεπερτόριο, κατα την άποψη μου, μακρύτερα ακόμα και απο αυτούς που την δημιούργησαν (Richard Branson).
Η επιχειρηματικότητα του τελευταίου είναι που δημιούργησε τον δισκογραφικό κολοσσό της Virgin παγκοσμίως αλλά και οι μετοχές των ανθρώπων της εταιρείας του, όταν γιγαντώθηκε κατόπιν αυτή, μετακύλησαν την προσοχή του και τις επιχειρηματικές επιλογές του από την μουσική του “do you really want to hurt me” στις αεροπορικές μεταφορές που βρίσκεται σήμερα.

Στην Ελλάδα ο αντιπρόσωπος της εταιρείας αυτής έπλεκε το ρεπερτόριο των κυκλοφοριών του κλάδου της με άλλες δεκάδες αναξάρτητες εταιρείες που δεν είχαν στον ήλιο μοίρα στην πατρίδα τους. Πόσο μάλλον όταν ο ήλιος είναι μόνιμα καλυμένος απο σύννεφα τόσο στον ουρανό όσο και στην αγορά αλλά και στην πολιτική τους σήμερα. Ο απλός δίσκος αυτός σήμερα σκέφτομαι πως όταν κυκλοφόρησε απο μια μικρή δισκογραφική εταιρεία παράλληλα με το εναλλακτικό undergound rock όπως μάθαμε να το αποκαλούμε, κάτι μετέδωσε στο ελληνικό κοινό. Αυτό το κάτι σε μια περίοδο που το να ακούς δημοτικά και ο τρόπος που το επέβαλλαν οι κολονέλοι της 7ετίας σίγουρα ΔΕΝ ήταν της μόδας ανάμεσα στις συνηθισμένς επιλογές της τότε νεολαίας.
Το να είσαι μέρος του ethnic και όπως αυτό σου σερβίρονταν από σπόντα που έρχονταν απο άλλο ξενικό μπιλιάρδο, όταν η ελληνική δημοτική μουσική είχε μείνει στην εξορία , ήταν εξ ίσου συγκλονιστικό με διαφορετικό τρόπο, από το να κατεβάσει όπως μπορεί να κάνει ένα 18χρονο παιδί σε mp3 τα άπαντα του Πετρολούκα Χαλκιά σήμερα.

*για αυτό και μόνο λόγο πάντα θεωρώ εαυτό εξαιρετικά τυχερό και προνομιούχο που εργάστηκα πλάι στον Γιάννη Πετρίδη των Ελληνικών μουσικών πραγμάτων, έστω για 2 μόνο χρόνια, τότε στο μακρινό 1983 που όμως είναι πάντα δίπλα μας.

At Last – At least – The list

A’ ΩΡΑ

1
Hawai Em Chelas – Dead Combo

2
Qual É A Sua? – Mahmundi

3
La Tierra – Abel Cordovez

4
Jauja – Kali Mutsa

5
méRua – Umalali

6
Sudani Manayo – Jah Wobble

7
Gidi Gidi – Atongo Zimba

8.
Gbagada Gbogodo – Luisito Quintero

9.
toneme Nyapura – Kenge Kenge

10
Cooking Dub – La Cherga

11
Balkan Qoulou – Watcha Clan

12. Hit Au Kam Hir Ai Go – Magnifico from Slovenia

13
Mahalageasca – Shantel DUB – Shantel

Β’ ΩΡΑ ΕΚΠΟΜΠΉΣ

Khelipe Cheasa – Boban i Marko Markovic Orkestar

Opa Cupa – Slavic Soul Party!

Dusty Road – Fanfare Ciocarlia

Trapeza – Bazaar

Landlig idyl – Bazaar

Duina – Bazaar

Balajo – Bazaar

Hodja Vender Tilbage – Bazaar

Kovachevo – Bazaar

Baile – Istanbul Express

Urfa – Istanbul Express

Sadagora Hot Dub – Remixed by Shantel – Amsterdam Klezmer Band

.==========================================

Ο Γιώργος Μαρκάκης ταξιδεύει σε όλο τον πλανήτη ανάμεσα σε διαφορετικές γλώσσες, κράτη και έθνη, σε έναν ατελείωτο πολύχρωμο ωκεανό της μουσικής.

Ώρα αναχώρησης κάθε μεσάνυχτα από Δευτέρα – Παρασκευή αλλά και στις 14.00 το μεσημέρι του Σαββάτου, για να κάνουμε τον γύρo του κόσμου με όχημα τους ρυθμούς, τις μελωδίες και τις μουσικές του κόσμου.

==========================================