Θύμα του κορωνοϊού ο σπουδαίος μουσικός Manu Dibango (1933 – 2020)

Ο Manu Dibango, ο θρυλικός Καμερουνέζος σαξοφωνίστας, πέθανε στην Γαλλία στα 86 του χρόνια προσβεβλημένος από τον κορονοϊό, αποτελώντας το πρώτο θύμα στην παγκόσμια πολιτισμική κοινότητα.

O Manu Dibango ο αποκαλούμενος και «Μαύρος Κύκνος», ήταν ο μεγαλύτερος σαξοφωνίστας, που γεννήθηκε στην αφρικανική ήπειρο. Ακόμη και στην ηλικία των 86 ετών διατηρούσε ένα μοναδικό επικοινωνιακό χιούμορ και μια ιδιαίτερη ζωντάνια επί σκηνής, καθιστώντας όλες τις συναυλίες του αλησμόνητες. Θεωρείται ένας από τους ιδρυτές ενός σύγχρονου αφρικανικού μουσικού στυλ που κατάφερνε να αναμιγνύει διάφορα είδη όπως τζαζ, R&B, salsa, gospel, funk και reggae.

Ο Emmanuel N’Djoké Dibango γεννήθηκε στις 12 Δεκεμβρίου του 1933 στην Ντουάλα του Καμερούν. Ο πατέρας του, Michel Manfred N’Djoké Dibango, ήταν δημόσιος υπάλληλος και μέλος της εθνότητας των Yabassi. Η μητέρα του όμως ήταν της εθνότητας των Duala, σχεδιάστρια μόδας, με τη δική της μικρή επιχείρηση. Δεν είχε αδέρφια και στην αυτοβιογραφία του «Τρία κιλά Καφές» είχε αναφέρει ότι «ποτέ δεν κατάφερε να ταυτιστεί πλήρως με κανέναν από τους γονείς του». Ο θείος του Dibango ήταν ο ηγέτης της οικογένειάς του. Μετά το θάνατό του, ο πατέρας του Dibango αρνήθηκε να αναλάβει, καθώς ποτέ δεν εφάρμοσε πλήρως το γιο του στα έθιμα του Yabassi.

Καθ ‘όλη τη διάρκεια της παιδικής ηλικίας του, ο Dibango ξέχασε αργά αργά τη γλώσσα Yabassi ενώ μιλούσε εκείνη της μητρικής του καταγωγής, Duala. Και τραγουδούσε στην παιδική χορωδία στην οποία ηγείτο η μητέρα του. Η οικογένειά του ζούσε στην περιοχή Yabassi στο ομώνυμο οροπέδιο, κοντά στον ποταμό Wouri στην κεντρική Douala.

Το 1941, αφού ολοκλήρωσε τη σχολική του εκπαίδευση στο χωριό του έγινε δεκτός σε αποικιακή σχολή, κοντά στο σπίτι του, όπου έμαθε γαλλικά. Το 1944, ο Γάλλος πρόεδρος Charles de Gaulle μάλιστα είχε επισκεφτεί το σχολείο του στο Καμερούν.

Φθάνοντας στη Γαλλία στην ηλικία των 15 ετών, δεν είχε ακόμα γνωρίσει τον κόσμο της τζαζ. Πέρασαν δύο χρόνια για να ανακαλύψει τη μεγάλη αγάπη της ζωής του: το σαξόφωνο. Σύντομα θα έπαιζε σε διάφορα clubs, παρά την έντονη διαφωνία του πατέρα του.
Ξεκίνησε την καριέρα του με την παγκόσμια επιτυχία «Soul Makossa» (1973), ένα single που έκανε ευρύτερα γνωστό το makossa, τον παραδοσιακό χορευτικό ρυθμό του Καμερούν και άλλαξε μια για πάντα τις χορευτικές φιγούρες στις ντίσκο της Δύσης. Ένας ρυθμός που επηρέασε τη σύγχρονη ποπ μουσική, από τον Michael Jackson στο «Wanna Be Startin’ Somethin’», μέχρι την Rihanna στο «Don’t Stop the Music».

Είχε στο ενεργητικό του 72 κυκλοφορίες, ενώ μετρούσε συνεργασίες με πολύ σπουδαίους καλλιτέχνες οι οποίοι έχουν αφήσει το προσωπικό τους στίγμα στη μουσική, όπως είναι οι Fela Kuti, Herbie Hancock, Bill Laswell, Bernie Worrell, Tony Allen, Sly and Robbie και πολλοί άλλοι. Ήταν μέλος των Africa Jazz.

Στο Ηνωμένο Βασίλειο σημείωσε τεράστια επιτυχία με το Big Blow, που κυκλοφόρησε αρχικά το 1976 και ξανά πάλι ως 12άρι το 1978.

Το 1998 υπήρξε υποψήφιος για Grammy για το άλμπουμ CubAfrica με την Κουβανέζα καλλιτέχνιδα Eliades Ochoa. Το τραγούδι του «Soul Makossa» είναι αυτό όμως που τον καθιέρωσε στην παγκόσμια μουσική σκηνή.

Υπηρέτησε ως ο πρώτος πρόεδρος της Cameroon Music Corporation για τα δικαιώματα των καλλιτεχνών ενώ διορίστηκε καλλιτέχνης της UNESCO για την Ειρήνη το 2004.

Τον Αύγουστο του 2009, έκλεισε τη συναυλία στο Brecon Jazz Festival. Και τον Ιούλιο του 2014, εμφανίστηκε ξανά, στα 80 του πλέον, στην Olympia της Γαλλίας, μία εμφάνιση που μεταδόθηκε από την TV5Monde.

Το 2009 υπέβαλε αγωγή όπου ισχυριζόταν ότι το τραγούδι «Dont’ stop the Music» και το «Wanna Be Startin ‘Somethin» χρησιμοποίησαν τους στίχους «Mama-say, mama-sa, ma-ma-ko-ssa» χωρίς την άδειά του. Σύμφωνα με τον Dibango, ο στίχος ήταν από το δικό του τραγούδι του 1972 «Soul Makossa». Κέρδισε την αγωγή εξωδικαστικά.

{Ο δικηγόρος του καμερουνέζου σαξοφωνίστα όμως το 2007 έφτασε στα δικαστήρια του Παρισιού ζητώντας 500 χιλ. ευρώ και επιπλέον να μη χρησιμοποιούν οι Sony BMG, EMI και Warner Music τον στίχο μέχρι να επιλυθεί το θέμα.   Ο δικαστής αποφάνθηκε ότι η απαίτηση του Dibango ήταν απαράδεκτη: έναν χρόνο νωρίτερα ένας διαφορετικός δικαστής της περιοχής του Παρισιού είχε απαιτήσει από την Universal Music να συμπεριλάβει το όνομα του Dibango στις σημειώσεις των μελλοντικών γαλλικών κυκλοφοριών του «Do not Stop the Music» της εν λόγω προγενέστερης δικαστικής απόφασης καθώς ο Dibango είχε αποσύρει τη νομική αγωγή, παραιτούμενος από το δικαίωμά του να ζητήσει περαιτέρω αποζημιώσεις.}

Στις 8 Σεπτεμβρίου 2015, ο Michaëlle Jean, Γενικός Γραμματέας της Διεθνούς Οργάνωσης της Γαλλοφωνίας, τίμησε τον Manu Dibango με τον τίτλο του Ειδικού Αντιπροσώπου της Γαλλοφωνίας των Ολυμπιακών Αγώνων και των Παραολυμπιακών του Ρίο 2016.

 

Θύμα του κορωνοϊού ο σπουδαίος μουσικός Manu Dibango (1933 – 2020)

KOSMOS, KOSMOS-NEWS, Music stories |