23Νοε2020 «Πινέλα Για Χρώματα & Ορχήστρα» Παραγωγή-Παρουσίαση: Γιώργος Μαρκάκης

ΠΙΝΕΛΑ ΓΙΑ ΧΡΩΜΑΤΑ ΚΑΙ ΟΡΧΗΣΤΡΑ
Δευτέρα 23-11-20, ώρα 24:00-01:00
Παραγωγή-Παρουσίαση: Γιώργος Μαρκάκης/ Giorgos Markakis
“Η Θρησκεία μας χωρίζει. Η Ποίηση μας ενώνει ”
Ο Γιώργος Μαρκάκης το 1988 συνάντησε τον Nusrat Fateh Ali Khan, έναν από τους αντιπροσωπευτικότερους και πιο γνωστούς τραγουδιστές υμνητές της παράδοσης Qwaali, που είναι η συνέχιση και η εξέλιξη της υμνητικής παράδοσης των Σουφιστών. Δεν είναι τίποτα περισσότερο από τους αντίστοιχους εκκλησιαστικούς ύμνους της Ορθοδοξίας ή ακόμα και της εβραϊκής θρησκείας.
Το 1947, ως γνωστόν, σύμφωνα με το σχέδιο του Foreign Office, έγινε ο διαχωρισμός της παλιάς βρετανικής αποικίας σε δύο κράτη, την Ινδία και το Πακιστάν. Το όλο το σχέδιο -που θυμίζει έντονα το σχέδιο του Μικρασιατικού ζητήματος- βασίστηκε εν μέρει πάνω στην πρακτική του διαχωρισμού των Ινδουιστών που ήταν και η πλειοψηφία και οι οποίοι παρέμειναν στην Ινδία και των Μωαμεθανών που ξεριζώθηκαν για να εγκατασταθούν στη νέα τους πατρίδα, το Πακιστάν.
Μετά τον πληθυσμιακό χωρισμό του ’47 όμως, τι απέγιναν οι μουσικές παραδόσεις που χαρακτήριζαν τους κατοίκους της παλιάς αυτοκρατορίας; Το μουσικό είδος που είναι γνωστό σαν Qawwali και είναι μακρινό παράγωγο μέσα στους αιώνες του Σουφισμού, γεννήθηκε και άνθισε στο βόρειο άκρο της Ινδικής χερσονήσου Σήμερα ευδοκιμεί, στις σύγχρονες εκδοχές του, στο Πακιστάν αλλά και στις βόρειο Επαρχίες/ Πολιτείες της Ινδίας.
Ο Γιώργος Μαρκάκης ταξιδεύοντας στη Δυτική Βεγγάλη και κάνοντας έρευνα και ηχογραφήσεις 3 ειδών παραδοσιακής μουσικής -field recordings- βρέθηκε κοντά στο μουσικό είδος που αποκαλείται Bangla Qwaawali. Αναπόφευκτα ήρθε κοντά όχι μόνο στα γεωγραφικά σύνορα Ινδίας και Bangladesh (πρώην Ανατολικό Πακισταν) αλλά πλησίασε σε Ιστορικά -Εθνολογικά και Θρησκευτικά κεφάλαια του σύγχρονου Πολιτισμού της ευρύτερης περιοχής.
Μπορεί ο διαχωρισμός των κρατών να έγινε πριν 80 σχεδόν χρόνια αλλά οι παραδόσεις και οι αντιλήψεις των πληθυσμών φαίνεται να αντιστέκονται ποιητικά απέναντι σε πολιτικές λύσεις κομποστοποίησης των λαών.
Ένα αιώνα μετά την Μικρασιατική καταστροφή του ΄22 και παρ’όλες τις τριβές των δύο κρατών από τις δυο μεριές του Αιγαίου, οι κάτοικοι συνεχίζουν και διατηρούν κοινά μουσικά ακούσματα. Κάτι ανάλογο συμβαίνει και στην περιοχή που βρέθηκε για να ερευνήσει εθνολογικό- μουσικά. Το είδος Bangla Qawalli της Δυτικής Βεγγάλης είναι το αντίστοιχο ΄αδελφάκι΄ του Qawalli που απαντάται στην Δύση και είναι εξαιρετικά δημοφιλές στον πληθυσμό του Bangladesh.
Ένα μουσικό είδος σήμερα ενώνει δυο κράτη, που προέκυψαν από πολιτικό διαχωρισμό, έτσι ώστε να αποφεύγονται οι συγκρούσεις μεταξύ των αντιπάλων θρησκευτικών ομάδων όταν φανατίζονται κυρίως από τους ίδιους τους πολιτικούς !
Εκεί ανακάλυψε και κάτι πολύ ενδιαφέρον. Οι εθνικοί ύμνοι της Ινδίας και του Μπαγκλαντές που διαχωρίστηκαν το 1947 , συνεχίζουν να έχουν στον εθνικό τους ύμνο τους τους στίχους του ίδιου ποιητή , του Ινδού Rabidranath Tagore στον οποίο δόθηκε το πρώτο Νόμπελ το 1913 , που ήταν μάλιστα και το πρώτο που απονεμήθηκε σε ολόκληρη την Ασιατική ήπειρο.
Ο Tagore είναι το άτομο που, μέσω του λογοτεχνικού του έργου, τόνισε τη μεγάλη αξία των περιπλανώμενων μουσικών της Δυτικής Βεγγάλης των Βaul και Fakir. Η μουσική τους είναι το μουσικό ταξιδευτικό όχημα της σημερινής εκπομπής.
webradio.ert.gr/trito
(φωτό: Nusrat Fateh Ali Khan και Γιώργος Μαρκάκης,1988)